اگر تا چند سال پیش نام چین را فقط در کنار «اقتصاد در حال رشد» می شنیدیم، امروز این کشور با دانشگاه هایی معتبر و شهریه هایی مقرون به صرفه به یکی از محبوب ترین مقصدهای دانشجویان بین المللی تبدیل شده است. اما واقعاً تحصیل در چین چقدر هزینه دارد؟ چین دیگر تنها «کارخانه جهان» نیست؛ این کشور حالا میزبان برخی از مطرح ترین و مقرون به صرفه ترین دانشگاه های آسیایی و جهانی است.
چین کشوری است که در آن سنت های هزارساله و فناوری های پیشرفته در کنار هم نفس می کشند و همین ترکیب جذاب، بسیاری از دانشجویان را وسوسه می کند تا مسیر تحصیلی خود را به سمت شرق تغییر دهند. اگر شما هم به تحصیل در چین فکر می کنید، حتماً این سؤال برایتان ایجاد شده: «هزینه تحصیل در چین چقدر است و آیا ارزشش را دارد؟» این مقاله دقیقاً برای پاسخ به همین پرسش از سوی مشاورین شرکت رجبی تهیه و تدوین شده است.
شهریه دانشگاه های چین برای دانشجویان بین المللی
واقعیت این است که «شهریه دانشگاه های چین برای دانشجویان بین المللی در سال 2026» بسیار متغیر است و نمی توان یک عدد «دقیق» کلی برای همه دانشگاه ها و دوره ها ارائه کرد، چون بستگی دارد به: دانشگاه (دولتی یا خصوصی)، مقطع تحصیلی (لیسانس، فوقلیسانس و دکترا)، زبان تدریس (چینی یا انگلیسی)، رشته تحصیلی، و محل دانشگاه.
به طورکلی باید مدنظر قرار دهید که شهریه دانشگاه های خصوصی از به مراتب گران تر از دانشگاه های دولتی است و سالانه حداکثر به بیش از 35 هزار دلار نمی رسد. البته برای تحصیل در رشته های پزشکی، دندانپزشکی، MBA و برخی دیگر رشته های خاص و پر طرفدار شاید به سالانه 50 هزار دلار هم برسد. در جدول زیر شهریه تحصیلی سالانه چند دانشگاه مهم و مطرح چین را مشاهده می کنید:
یک گام سرنوشت ساز
شرایط ثبت نام
اطلاع از اقدامات لازم
دانشگاه | رشته | مقطع تحصیلی | شهریه برای دانشجویان بین المللی |
Tsinghua University (تسینگهوا) | مهندسی، علوم پایه | کارشناسی | 30 هزار یوان سالانه کارشناسی مقطع کارشناسیارشد: حدود 33,000 تا 45,000 یوان در سال برای رشته های مختلف. دکترا: حدود 40,000 تا 50,000 یوان در سال. |
Peking University (پکن) | ریاضی، علوم پایه، مهندسی (دوره چینی) | کارشناسی | 30 هزار یوان و برای مقطع کارشناسی ارشد: دامنه شهریه بین 29,000 تا 95,000 یوان گزارش شده است. |
Zhejiang University (ژجیانگ) | اقتصاد، علوم اجتماعی، مهندسی، پزشکی | کارشناسی | فلسفه و ادبیات 19800 یوان دکترا در برخی رشته ها 29,800 تا حدود 39,800 یوان در سال. |
Fudan University (فودان) | علوم انسانی (Arts) / علوم طبیعی | کارشناسی | دوره لیبرال آرت (چینی زبان): ~23,000 یوان در سال علمی (علوم): 26,000 یوان در سال. پزشکی (چینی): 42,000 یوان در سال. پزشکی (انگلیسی): ~75,000 یوان در سال |
هزینه های جانبی تحصیل در چین
اگر قصد مهاجرت به چین برای تحصیل در دانشگاه های آن را دارید، باید مد نظر قرار دهید که علاوه بر شهریه تحصیلی دانشگاه، هزینه های زندگی در چین و مخارج جانبی دیگری نیز وجود دارند که هر دانشجو باید به آن ها توجه ویژه ای داشته و پیش از نقل مکان محاسبه ای دقیق از آن به دست آورده باشند. دقت داشته باشید که مخارج در شهرها و مناطق مختلف کشور با یکدیگر تفاوت دارند.
هزینه کرد | نوع هزینه | میزان هزینه |
خوابگاه دانشگاه (اتاق دو یا سه نفره، استانداردِ عمومی) | شهرهای رده-یک شهرهای درجه پایین تر/میانه | 1,200 –3,000 یوان در ماه. 800 –1,800 سوان در ماه |
آپارتمان اشتراکی (هر نفر، اجاره مشترک) | شهرهای رده-یک شهرهای میانی/ ارزان تر | 2500 تا 5000 یوان در ماه 1500 تا 3000 یوان در ماه |
آپارتمان کوچک (استودیو/یکخواب شخصی) | آپارتمان کوچک (استودیو/یکخواب شخصی) ودیعه اجاره (Deposit) | 35000 تا 7000 یوان در ماه ودیعه اجاره (Deposit) |
خوراک (ماهانه) | خوردن در سلف دانشگاه / غذاهای محلی | 600 تا 1200 یون در ماه |
خوراک (ماهانه) | خرید مواد غذایی و آشپزی در خانه | 600 تا 1200 یوان در ماه |
خوراک (ماهانه) | ترکیب (گاهی بیرون غذا خوردن) | 1200 تا 2000 یورو |
حمل و نقل | بلیت ماهانه حملونقل عمومی (شهرهای رده-یک) | 150 تا 400 یورو در ماه |
حمل و نقل | تاکسی / سفرهای درونشهری گاهبهگاه | 100 تا 400 یورو در ماه |
حمل و نقل | دوچرخه/اسکوتر اشتراکی | ناچیز |
بیمه سلامت (سالانه) — اجباری در اغلب دانشگاه ها | بیمه پایه دانشجویی (دانشگاه / طرح محلی) | 600 تا 1200 یوان |
بیمه سلامت (سالانه) — اجباری در اغلب دانشگاه ها | بیمه پایه دانشجویی (دانشگاه / طرح محلی) | 1500 تا 6000 یوان |
عوامل موثر بر تفاوت هزینه تحصیل در چین
در ادامه مهم ترین عوامل مؤثر بر تفاوت هزینه تحصیل در چین برای دانشجویان بین المللی را به شکلی کاملاً شفاف، دسته بندیشده و قابلاستفاده در مقاله ارائه می کنم. این عوامل دقیقاً همان چیزهایی هستند که باعث می شوند شهریه یک دانشگاه 20 هزار یوان باشد و دانشگاهی دیگر 90 هزار یوان یا بیش تر. مهم ترین عوامل مؤثر بر تفاوت هزینه تحصیل در چین برای دانشجویان بین المللی را می توان موارد زیر برشمرد:
- نوع و رتبه دانشگاه: یکی از مهم ترین دلایل اختلاف شهریه، سطح و جایگاه دانشگاه است؛ دانشگاه های برتر ملی مثل Tsinghua، Peking، Fudan، Zhejiang معمولاً شهریه بالاتر دارند. دانشگاه های منطقه ای یا رده متوسط هزینه های کمتر و اقتصادی تری ارائه می دهند. دانشگاه های بین المللی یا مشترک مثل (XJTLU) به دلیل امکانات و برنامه ای انگلیسی زبان، شهریه بسیار بالاتری دارند.
- رشته تحصیلی: تفاوت چشمگیری در هزینه دارند:
- پزشکی، دندان پزشکی و داروسازی از گران ترین رشتهها و با شهریه ای اغلب 2 تا 3 برابر رشته های دیگر
- مهندسی، علوم کامپیوتر، علوم پایه با شهریه متوسط تا بالا
- علوم انسانی، زبان و مدیریت با شهریه ای معمولاً ارزان تر
- رشته های نیازمند آزمایشگاه، تجهیزات یا کارورزی تخصصی همیشه گران تر از رشته های نظری هستند.
- زبان دوره (چینی vs انگلیسی): برنامه های تدریس شده به زبان انگلیسی به طور معمول شهریه ای بالاتری دارند، چون نیازمند اعضای هیئت علمی بین المللی و برنامه درسی متفاوت اند و ضمن داشتن متقاضیان بیش تر، معمولاً برای دانشجویان خارجی طراحی شده اند.
- شهر و محل دانشگاه از عوامل بسیار مهمی در تعیین شهریه هستند، به عنوان مثال در شهرهای پکن، شانگهای و شنژن شهریه و هزینه های زندگی بالاتر بوده و چنگدو، نانجینگ و تیانجین شما هزینه متوسطی را پرداخت می کنید در حالی که در شهرهای کوچک تر یا دانشگاه های دور از مرکز هزینه پایین تر است. دقت داشته باشید که در شهرهای بزرگ تر حتی خوابگاه و خدمات دانشگاهی هم گران تر است.
- نوع برنامه (کارشناسی، ارشد، دکترا): شهریه کارشناسی معمولاً کمتر از ارشد و شهریه ارشد به دلیل تخصصی بودن، معمولاً بالاتر است. دکترا در بسیاری از دانشگاه ها شهریه دارد اما معمولاً با حمایت مالی و بورسیه های تحصیلی کشور چین همراه است.
- اعتبار بین المللی برنامه: برنامه هایی که: با دانشگاه های معتبر خارجی مشترک اند یا رنکینگ بین المللی دارند و یا منجر به دریافت مدرک دوگانه (Dual Degree) می شوند، معمولاً شهریه بالاتری دارند.
- امکانات دانشگاهی و پژوهشی: دانشگاه هایی که امکانات زیر را ارائه می دهند شهریه بیش تری دارند:
- آزمایشگاه های پیشرفته و مدرن
- بیمارستان آموزشی (برای پزشکی)
- کتابخانه و منابع بین المللی
- خوابگاه های مجهز و جدید
- فضاهای ورزشی توسعه یافته
- امکانات رفاهی بیش تر برای دانشجویان خارجی
- بورسیه و سیاست های دانشگاه: در برخی دانشگاه ها میزان شهریه به شدت به نوع بورسیه بستگی دارد و وجود یا عدم وجود بورسیه می تواند هزینه واقعی را چند ده هزار یوان تغییر دهد.
- بورسیه دولت چین (CSC)
- بورسیه دانشگاهی
- تخفیف شهریه برای برنامه های با ظرفیت محدود
- بورسیه استعدادهای برتر
- هزینه های جانبی دانشگاه: ممکن است دانشگاه ها هزینه متفاوتی برای موارد زیر دریافت کنند که باعث تفاوت قابلتوجه هزینه نهایی میشود:
- ثبت نام اولیه
- خوابگاه
- بیمه سلامت
- کارگاه ها و کلاس های اضافی
- آزمون های داخلی
- وضعیت دوره (حضوری، آنلاین، کوتاه مدت): دوره های حضوری تمام وقت همیشه گران ترند و دوره های کوتاه مدت یا زبان چینی معمولاً هزینه کمتر دارند. دوره های آنلاین/مجازی پس از کرونا در برخی دانشگاه ها با شهریه پایین تر ارائه می شوند.
- وضعیت بینالمللی و نرخ تقاضا: زمان هایی که تقاضا برای یک برنامه بالاتر است (به ویژه رشته های پزشکی انگلیسی زبان)، شهریه معمولاً افزایش می یابد. این روند از سال 2023 تا 2025 در بسیاری از دانشگاه های چین مشاهده شده است.
بهطور خلاصه، محل دانشگاه، رشته، زبان دوره و سطح دانشگاه مهم ترین عوامل تعیینکننده هزینه تحصیل هستند. برنامه پزشکی انگلیسی در یک دانشگاه برتر پکن یا شانگهای می تواند 5 تا 10 برابر گران تر از یک برنامه هنر یا زبان چینی در یک شهر کوچک باشد.در این جا استفاده از مشاوره ها و تخصص و تجارب سال ها فعالیت موفقیت کارشناسان شرکت رجبی نقش بسیار مهم و تعیین کننده ای در موفقیت شما ایفا خواهد می نماید.
بین 3500 تا 7500 دلار در سال، بسته به دانشگاه و زبان تدریس حتی می تواند بیش تر باشد.
بله، دانشگاه های دولتی شهریه مقرون به صرفه تری نسبت به خصوصی ها دارند.
بله، اغلب بین 50 تا 150 دلار بهعنوان Application Fee دریافت می شود.
حدود 100 تا 150 دلار در سال و برای تمام دانشجویان اجباری است.
معمولاً بله؛ دوره های انگلیسی زبان 15٪ تا 25٪ شهریه بیش تری دارند.