آلمان به عنوان یکی از پیشرفته ترین کشورهای اروپایی، نظام آموزشی منسجم و کارآمد دارد که بر پایه اصول برابری، کیفیت و پیوند میان آموزش و صنعت شکل گرفته است. سیستم آموزشی این کشور از مقطع ابتدایی تا آموزش عالی، ساختاری هدفمند و چند سطحی دارد که هم زمان بر توسعه مهارت های نظری و عملی تأکید می کند. بررسی نظام آموزشی آلمان فرصتی است برای شناخت مدلی از آموزش که توانسته است پایه گذار یکی از قوی ترین اقتصادهای دانش بنیان در جهان شود.
در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی، نظام آموزشی آلمان ویژگی های منحصر به فردی دارد که آن را از دیگر کشورها متمایز می سازد. آموزش رایگان، تمرکز بر مهارت محوری و همکاری نزدیک دانشگاه ها با صنایع از جمله عواملی هستند که مهاجرت به آلمان به مقصدی محبوب برای دانشجویان بین المللی تبدیل شده است. در ادامه مشاورین رجبی شما را با نظام آموزشی آلمان بیش تر آشنا خواهند نمود.
مقدمه ای بر ساختار آموزش در آلمان
نظام آموزشی آلمان یکی از منسجم ترین و کارآمدترین ساختارهای آموزشی در جهان به شمار می آید. این نظام بر پایه اصول عدالت آموزشی، تمرکززدایی و مهارت محوری شکل گرفته است و تلاش می کند میان آموزش نظری و عملی تعادلی پویا برقرار سازد. ساختار آموزش در آلمان بهگونه ای طراحی شده است که از نخستین سال های تحصیل، دانش آموزان را برای مسیرهای گوناگون دانشگاهی یا حرفه ای آماده می سازد.
در این کشور، مسئولیت آموزش به طور عمده بر عهده ایالت ها است؛ بنابراین هر ایالت تا حد زیادی در تعیین برنامه های درسی، ساختار مدارس و سیاست های آموزشی استقلال دارد. با این حال، هماهنگی کلی میان ایالت ها از طریق نهادهایی چون کنفرانس وزرای آموزش (KMK) تضمین می شود. نظام آموزشی آلمان شامل سطوح مختلفی از پیش دبستانی تا آموزش عالی است و در میانه مسیر، با مدل معروف آموزش دوگانه (Dual System) شناخته می شود که ترکیبی از آموزش نظری در مدرسه و تجربه عملی در محیط کار است.
ویژگی مهم دیگر نظام آموزشی آلمان، دسترسی رایگان یا کم هزینه به آموزش عالی است؛ امری که زمینه برابری فرصت ها را برای همهی اقشار جامعه فراهم می سازد. همین سیاست ها موجب شده است که آموزش در آلمان نه تنها ابزاری برای پیشرفت فردی، بلکه موتور محرک توسعه اقتصادی و نوآوری صنعتی این کشور باشد. بررسی ساختار این نظام می تواند الگوی ارزشمندی برای کشورهایی باشد که به دنبال ایجاد پیوند مؤثر میان آموزش، مهارت و بازار کار هستند.
یک گام سرنوشت ساز
آگاهی از جزئیات
شرایط ثبت نام
آموزش پیش دبستانی و ابتدایی در آلمان
سیستم آموزشی آلمان در دوره ابتدایی را می توان مهم ترین مقطع مدرسه در این کشور دانست زیرا شخصیت کودکان در این مقطع شکل گرفته و می توان استعدادهای کلیدی آن ها را یافت، از این رو تلاش می شود تا با آموزش مهارت های متعدد کودکان را به سمت استعداد و علاقه خود راهنمایی کنند تا در حرفه شغلی شان بتوانند به بهترین فرد ممکن تبدیل شوند.
در پایان دوره ابتدایی هیچ گونه امتحانی وجود ندارد و دریافت مدرک ابتدایی در آلمان با دو مدرک نام Lander Baden-Württemberg و Rheinland-Pfalz میسر می شود، در مقطع ابتدایی دو نوع سیستم آموزش وجود دارد:
- هفته ای 5 روز و سالانه 188 روز
- هفته ای 6 روز و سالانه 208 روز
در هر سال تحصیلی نیز دانش آموزان دو بار مورد ارزیابی قرار می گیرند و در دور دوم مشخص می شود که فرزند شما قادر به رفتن به مقطع بعد می باشد یا خیر، چنانچه فرزند شما به زبان آلمانی آشنایی ندارد نگران نباشید زیرا با شرکت در کلاس هایی ویژه در همان ابتدا آن ها را به خوبی با این زبان آشنا می سازند.
پس از شرکت در این کلاس ها دانش آموزان خارجی می توانند مانند سایر دانش آموزان در مدارس عادی تحصیل کنند و با توجه به سن و عملکرد خود در کلاس مناسب قرار گیرند، کلاس های آموزش زبان آلمانی اغلب به صورت رایگان در اختیار مهاجرین قرار می گیرد و هزینه ای به همراه ندارند. در مدارس بین المللی در آلمان هم فرزندان مهاجران می توانند با شرایط خاص تحصیل کنند و راه خود را برای ورود به بهترین دانشگاه های آلمان هموار سازند.
انواع مدارس متوسطه در آلمان
پس از اتمام دوره ابتدایی، دانش آموزان تحصیل در دوره متوسطه را در نظام آموزشی آلمان آغاز می کنند. در سیستم آموزشی آلمان در دوره متوسطه، نوع مدرسه و نمرات دانش آموزان در مقطع قبلی به شدت در آینده شان تاثیر دارد، هر چه نمره بالاتری داشته باشند فرصت های بهتری پیش رویشان قرار می گیرد؛ دانش آموزانی که در مقطع ابتدایی نمره متوسط کسب کرده اند به مدارس Realschule می روند که دروس در آن ها به نسبت ساده ترند.
این دانش آموزان در 16 تا 17 سالگی از مدرسه فارغ التحصیل می شوند و در نهایت مدرکی به نام Master Craftsman’s diploma را دریافت می کنند که معادل مدرک فنی و حرفه ای در رشته ای مشخص است. مدارس زیر نیز نوع دیگری از مقطع متوسطه هستند که دارای صلاحیت تخصصی در یک محدوده تحصیلی هستند و دانش آموزان با هر سطح علمی می توانند به آن وارد شوند:
- Mittelschule
- Hauptschule
- Gesamtschule
در سیستم آموزشی آلمان در دوره متوسطه دانش آموزان هم چنان بر اساس سطوح مختلف از یک تا 6 نمره دهی می شوند و هرچه نمره بهتری داشته باشند می توانند به رشته های بهتری در مقطع بعد برسند. در مدارس این کشور بالاترین مدرک تحصیلی دیپلم و یا همان Abitur است که اجازه ورود به دانشگاه را به دانش آموز می دهد.
سیستم آموزش فنی و حرفه ای در آلمان (Dual System)
بسیاری از دانش آموزان در مدارس آلمان ترجیح می دهند تا به دانشگاه وارد نشوند و در یک رشته خاص به مهارت و تخصص برسند از این رو در آموزشگاه های فنی و حرفه ای در آلمان ثبت نام می کنند ، انواع مختلف این آموزشگاه ها عبارتند از:
- Fachoberschule: در آن دروس هم به صورت نظری و هم عملی تدریس می شوند و مدرک پس از سطح 12 به فرد اعطا می شود.
- Berufsoberschule: دوره آموزش دو ساله و کسب مهارت همراه با تسلط به زبان دوم
- Berufsfachschule: آموزش در حرفه های مختلف و رسیدن به صلاحیت
- Berufsschule: ارائه تحصیلات به صورت ترکیبی و میان رشته ای
- Berufliches Gymnasium: برنامه آموزشی سه ساله
آموزش عالی در آلمان: دانشگاه ها و Fachhochschule
سیستم آموزشی آلمان در دانشگاه ها از سطح بسیار بالایی در جهان برخوردار هستند و شما با پذیرش در هر یک از آن ها می توانید آینده کاری و حرفه ای تان را تضمین کنید، بیش از 6 دانشگاه این کشور جزو 100 مقصد برتر تحصیلی دنیا به دانشجویان بین المللی معرفی می شوند که در نظام آموزشی کمتر کشوری می توان نظیر آن را یافت. تحصیل در آلمان می تواند در چندین نوع از موسسات رسمی این کشور اتفاق بیافتد:
- دانشگاه ( Universität ) : موسسه هایی که مدارک آکادمیک در مقاطع مختلف از کارشناسی تا دکترا را اعطا می کنند.
- موسسات Hochschule : مدارک و گواهینامه های معتبر در رشته مختلف اعطا می کنند.
- دانشگاه های علوم کاربردی ( Fachhochschulen ): دانشگاه هایی متمرکز بر رشته های کاربردی هستند که با سه سال تجربه می توان در آنها تدریس نمود.
- دانشکده هنر و موسیقی
- موسسات آموزش عالی نیروهای مسلح فدرال
- موسسات Berufsakademie: ارائه دهنده تحصیلات دوگانه در مقطع لیسانس
تنها در دانشگاه ها می توان به مدرک دکترا رسید و برخی از رشته ها علاوه بر نیاز به تحصیل در یکی از دوره های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا نیازمند شرکت در آزمون ایالتی نیز می باشند؛ دبیری، قضاوت و مشاغل دولتی از جمله این رشته ها هستند و اغلب گرایش های علوم پزشکی نیز باید آزمون اجباری Staatsexamen را پشت سر بگذارند.
اگر برای ورود به دانشگاه ها نیاز باشد سطح زبان آلمانی شما بررسی شود باید در آزمونی به نام TestDaf شرکت کنید و حتما برای آمادگی آزمون TestDaf آلمانی تحقیق کرده و بهترین منابع را انتخاب کنید، مشاوران ما در این زمینه راهنمای شما خواهند بود.
مزایای سیستم آموزشی آلمان
تحصیل در آلمان برای دانش آموزان و دانشجویان بین المللی به خصوص ایرانیان می تواند با مزایا و ویژگی های بسیار جذابی همراه باشد که مهم ترین آن ها بدین شرح هستند:
- نظام آموزشی آلمان بر پایه استانداردهای دقیق علمی و پژوهشی بنا شده است
- دانشگاه ها و مدارس این کشور از برنامه های درسی به روز و استادان برجسته بهره مند هستند.
- بیش تر دانشگاه های آلمان دولتی اند و تحصیل در آن ها برای دانشجویان داخلی و بین المللی رایگان یا با هزینه ای بسیار اندک انجام می شود
- آلمان یکی از معدود کشورهایی است که صنایع بزرگ آن به طور مستقیم در فرآیند آموزشی مشارکت دارند
- نرخ بیکاری در میان فارغ التحصیلان دانشگاهی پایین است.
- فرصت تحصیل به زبان انگلیسی در مدارس و دانشگاه های آلمان وجود دارد.
- دانشجویان می توانند پس از پایان تحصیلات به راحتی جذب بازار کار شوند.
- فرصت دستیابی به اقامت دائم و تابعیت آلمان به طور غیر مستقیم برای دانشجویان فراهم است.
- دانشجویان امنیت بالایی دارند و نرخ ارتکا به جرم در آلمان بسیار پایین است.
- بازار کار و اشتغال در اغلب حوزه ها در آلمان مناسب بوده و شانس اشتغال بالایی پس از تحصیل وجود دارد.
برای کسب مشاوره های دقیق تر در رابطه با مدارس و یا هریک از دانشگاه های کشور آلمان و شرایط پذیرش و ورود به آنان همین حالا با مشاورین شرکت رجبی تماس حاصل نموده و از اطلاعات آنان بهره مند شوید. کارشناسان ما می توانند در سریع ترین زمان ممکن و با کم ترین هزینه ها شما برای مهاجرت به آلمان مهیا ساخته و به هدفتان در این کشور برسانند.
بله، سیستم آموزشی آلمان برای شهروندان و اغلب مهاجران رایگان است، حتی در مقاطع دانشگاهی.
Gymnasium مسیر دانشگاهی دارد و دروس عمیق تری ارائه می دهد، در حالی که Realschule بیش تر افراد را برای مسیرهای فنی یا فنیحرفه ای آماده می کند.
مدل Dual System ترکیبی از آموزش نظری در مدرسه و آموزش عملی در شرکت هاست، که نقش مهمی در تربیت نیروی کار متخصص دارد.
خیر، هر ایالت (Länder) سیاست گذاری مستقل دارد ولی چهارچوب کلی آموزشی مشترک است.
بله، زبان اصلی آموزش آلمانی است البته در برخی مدارس بین المللی یا خاص ممکن است انگلیسی هم استفاده شود.